Kimochi iiiiii…

Veel buitenlanders die in Japan iets als dit voorbij lopen, weten niet wat ze missen…


Achter deze gordijntjes gaat een sento schuil, een badhuis. Soms hoor je in dit verband ook termen zoals onsen, of ofuro. De laatste term is simpelweg het Japanse woord voor ‘bad’, maar tussen sento en onsen bestaat een belangrijk verschil. Een onsen is een thermaalbad en er wordt daarvoor van natuurlijk heet mineraalrijk water gebruik gemaakt dat uit de grond opborrelt. Aangezien Japan een vulkanisch eilandenrijk is met veel seismische activiteit, zal het je niet verbazen dat er genoeg onsen zijn. Een sento echter is strikt genomen een badhuis – en hoewel veel sento een thermaalbad hebben, is dat niet per definitie het geval. Er is bovendien een nuance in graad van luxe; een onsen is vaak resort-achtiger, terwijl een sento een publieke badkamer is die er meestal dan ook zo uitziet, alleen dan groot uitgevallen.

De sento zijn een oud verschijnsel. Vroeger hadden veel Japanners, met name niet erg rijke Japanners, geen badkamer in hun huis. Hygiene en reindheid zijn echter wel belangrijk in de Japanse cultuur – en zodoende ontstonden de sento. Hoewel de meesten tegenwoordig in hun eigen huis wel een badkamer hebben, vindt men het nog steeds prettig om naar een sento te gaan – net zoals we in Nederland graag een saunadagje doen. Sento zijn erg goedkoop als je het vergelijkt met een Nederlandse sauna: voor 400 yen (drie euro) kun je al naar binnen. Veel sento hebben bovendien een onofficiële functie als buurthuis gekregen – een plek waar je even gezellig bij kan praten. In veel gevallen is er buiten de baden een klein eetcafé’tje waar je een biertje kunt kopen en wat simpel voedsel. Het huiskamergevoel is groot: in de regel zit er een opa naar een honkbalwedstrijd te kijken en puffen pa en ma uit op de bank terwijl hun kinderen enthousiast op de Nintendo DS aan het spelen zijn.

Als je voor het eerst naar een Japans badhuis gaat, kan dat best een beetje daunting zijn – zeker in een situatie waar je naakt gaat zijn wil je gênante voorvallen natuurlijk proberen te vermijden. In Kyoto hebben een aantal sento tegenwoordig een gelamineerd velletje instructies voor buitenlanders, maar soms vergeten ze – zoals je zult merken – cruciale informatie.

Bij deze dus een vijfstappenplan om zonder zorgen jezelf gelukzalig te laten stomen in een Japans badhuis.

Voordat je gaat:
Als je tatoeages hebt, hoe klein en niet-Japans ook, realiseer je dat in Japan tatoeages zeer sterk gerelateerd zijn aan (georganiseerde) criminaliteit en dat ze daardoor over het algemeen niet gewaardeerd worden, ook als het duidelijk is dat je niks te maken hebt met de yakuza. Als het kan probeer je tattoos dan te bedekken, maar houd er rekening mee dat, afhankelijk van het badhuis, je alsnog de toegang geweigerd kan worden. Langzaamaan worden tatoeages steeds meer geaccepteerd en niet alle sento doen er moeilijk over, maar het kan voorkomen.

Stap 1: Entree
De rode gordijntjes met 女 geven het vrouwengedeelte aan, de blauwe gordijntjes met 男 het mannengedeelte. Bij het overgrote deel van de sento waar ik ben geweest is de entree gemeenschappelijk, maar in sommige gevallen is die ook al gescheiden door middel van de balie. Als het niet van buiten te zien is met welke variant jij te maken hebt, zorg dan zeker dat je door de gordijnen loopt die op jou van toepassing zijn.

Gescheiden of niet, je stapt altijd binnen in wat ik de ‘schoenenpoel’ noem – een plek waar je je schoenen uit moet doen voordat je op de (verhoogde) vloer stapt. Tevens laten luie mensen hier graag hun schoenen staan, maar aangezien jij goedgemanierd bent doe jij de jouwe netjes in één van de kluisjes.

Stap 2: Balie

Sommige sento hebben een kaartjesautomaat, maar ik raad je aan om ouderwets de hulpeloze toerist te spelen en op de balie af te stappen (je wilt immers niet per ongeluk een jaarabonnement kopen). Je betaalt éénmalig entree en vervolgens mag je blijven tot sluitingstijd. Veel badhuizen zijn ‘s avonds en in het weekend duurder dan overdag en doordeweeks, maar meer dan 200 yen zal het niet schelen.

Dit is je kans om zeep of shampoo te kopen als je dat bent vergeten – ook scheermesjes, elastiekjes en tandenborstels kun je regelmatig bij de balie krijgen. Daarnaast kun je handdoeken huren. Ze bestaan in een Japans badhuis in twee maten: formaat badhanddoek en ruwweg formaat theedoek. De eerste variant gebruik je alleen in de kleedkamer om jezelf af te drogen, de tweede variant neem je mee de baden in. Daarover zometeen meer.

Als je met een groep gaat is nu het moment om even af te spreken hoe laat je weer buiten bent en dan ga je wederom gordijntjes door naar de kleedkamer.

Stap 3: Kleedkamer
Je ziet nu waarschijnlijk een ruimte met matten op de vloer, een bankje, een wand vol kluisjes en schappen met grote plastic manden. Pak één van de manden, kleed je uit, doe alle spullen die je in het bad niet nodig hebt in de mand en schuif die in de kluis.

Wat je minimaal in het bad nodig hebt: zeep en de kleine handdoek.

Je stapt het badgedeelte in…

Stap 4: De Baden
So far, so good! Weersta de neiging om een aanloop te nemen en direct in één van de baden te springen. Als het goed is zie je langs de rand van de ruimte spiegels en laaggeplaatste douches. Pak een plastic kruk en een emmertje van de stapels en neem plaats bij één van deze ‘wasstations’. Nu is het de bedoeling dat je jezelf volledig schoon schrobt – en waarschijnlijk een stuk grondiger dan je van thuis gewend bent. Handige vuistregel: kijk om je heen of je een Japanner ziet die niet zo lang voor of na jou binnen is gekomen. Vervolgens ga je je net zo lang wassen tot die persoon er klaar mee is, dan zit je zeker goed.

Hier komt je handdoekje van pas – gebruik het als washandje, spoel het daarna een paar keer goed uit.

Nu heb je drie modieuze opties: sla het doekje nonchalant om je hals, vouw het op en leg het op je hoofd zodra je in bad zit, of knoop het om je hoofd als een soort haarband. Zeker als je haar voorbij schouderlengte groeit, is dat laatste belangrijk. Het is absoluut niet de bedoeling dat je haar in het bad komt, zorg dus dat het uit je nek blijft en ga in bad nooit met je hoofd onder water (al is het vaak zo godsgruwelijk heet dat je daar waarschijnlijk niet aan zou durven denken). Het handdoekje zelf mag ook niet in het bad komen – hang het om één van de stalen buizen als je het niet op je hoofd wilt hebben.

Vervolgens kun je vrij gebruik maken van de verschillende baden. Meestal is er in ieder geval een medicinaal bad (くすり), een melkbad en een bubbelbad.

En dan is daar het elektrische bad. Ja, dat is inderdaad een bad waarin je kleine stroomschokken krijgt. Klopt, dat is hélemaal niet prettig. Zie je ergens dus dit teken staan…

…blijf dan uit de buurt. Helaas realiseerde ik me te laat dat ik dit niet aan Matthijs had verteld, die bij ongelukkig toeval het elektrisch bad als eerste had uitgekozen en er tot aan zijn middel in stond voordat hij de schokken voelde. Sorry, Matthijs…

Kijk niet vreemd op als iemand in de sento een gesprek met je begint. Je bent als buitenlander natuurlijk nogal opvallend in deze omgeving en of je nou Japans spreekt of niet, het maakt de nieuwsgierigen niets uit. Sta er open voor, het is meer dan leuk om met Japanse omaatjes of opaatjes te praten (of gebaren) over koetjes en kalfjes.

Kijk andersom ook niet vreemd op als sommigen je met wantrouwen aankijken en telkens een bad uitgaan op het moment dat jij erin stapt. Hoewel het meer uitzondering dan regel is, heb ik dit soort gedrag wel eens meegemaakt. Soms ontdooide de persoon in kwestie als ze erachter kwam dat ik een beetje Japans spreek, maar als je geen Japans spreekt… Tsja, dan zit er niks anders op dan je schouders op te halen. Weet alleen dat het gebeurt, besteed er weinig aandacht aan.

Stap 5: Nirvana
Vanaf hier is het allemaal nogal rechttoe rechtaan: je gaat nog even onder de douche, je droogt jezelf af, trekt je kleren aan en gaat ergens gelukkig zitten wezen.

Als iemand je vervolgens vraagt hoe het gaat, zucht dan: “Kimochiiiiiiiii…”

Advertisements
Standard

4 thoughts on “Kimochi iiiiii…

  1. Pingback: Kumano Kodō – deel 1 | Alleen in Kyoto

  2. Pingback: Kumano Kodō – deel 2 | Alleen in Kyoto

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s