Festival bij maanlicht

IMG_2298_Uesaku_vollemaan

Wie ooit langere tijd in Japan is geweest, weet dat matsuri (religieuze festivals) aan de orde van de dag zijn. Er gaat geen dag voorbij of er wordt wel ergens in een dorp één of ander ritueel gehouden bij een schrijn of tempel. Matsuri variëren sterk in schaal en spektakel, maar zijn altijd bijzonder om te zien. Vrijdagavond was ik echter getuige van een wel heel speciaal festival, dat bij het licht van de volle maan boven op een berg gehouden werd.

Meestal stuit ik bij toeval op een festival – ik stap een willekeurige warenhuis uit en…. Kijk aan, daar wordt de lokale kami-sama (godheid) rondgedragen door een horde mannen in traditionele kleding. Zelden ga ik zelf actief naar een festival op zoek, dat ‘stuiten op’ is een talent van mij. Ik speelde het zelfs klaar om op één van de beroemdste festivals van Japan te  stuiten op weg naar een afspraak. Ineens werd ik me bewust van een grote mensenmassa op de kruising en toen een ossenkar met veel kabaal voorbijtrok, besefte ik pas dat de processie van Aoi Matsuri op mijn route lag.

Uesaku festival, waar ik afgelopen vrijdag naartoe ben geweest, was ik echter niet zo snel toevallig tegengekomen. Om te beginnen wordt het gehouden bij een tempel op de berg Kurama, zo’n vijf kilometer ten noorden van mijn woonplaats. Daarnaast is het zelfs voor inwoners van Kyoto blijkbaar een vrij onbekend festival. Ik heb nog niemand gesproken -Japanner dan wel buitenlander- die er eerder van gehoord heeft, met uitzondering uiteraard van degene die me op Uesaku gewezen heeft, een kennis van Kyoto Seika. Toch is het ook weer geen klein festival, want onderdeel van een oude traditie die men ook tegen kan komen in Buddhistische landen in Zuidoost-Azië. De meeste matsuriin Kyoto althans- zijn alleen niet Buddhistisch maar Shintoïstisch. Misschien maakt dat gegeven dat Uesaku eigenlijk geen matsuri is in de strikste zin van het woord, alleen zijn de twee religies in Japan zo met elkaar verweven dat het moeilijk te zeggen is.

Hoe dan ook, Uesaku festival, dat jaarlijks in mei bij volle maan gehouden wordt, bidden de monniken en nonnen van de tempel voor wereldvrede. Het wordt geloofd dat op deze nacht het portaal tussen hemel en aarde opengaat en dat de energie die daarbij vrijkomt al het positieve maar ook het negatieve vermenigvuldigt. Kwaadspreken of klagen is daarom uit den boze.

Ik ging op pad samen met vrienden van Kyoto Seika. We arriveerden bij de tempel toen de ceremonie al begonnen was. In de tempel zelf was een reinigingsritueel in volle gang en het veld eromheen was vol met mensen, gezeten op matten en zeilen. Iedereen had een rood kaarsje in een glas met een rode bloemvorm eromheen gevouwen. Met uitzondering van onszelf waren de aanwezigen tot in de puntjes voorbereid, zoals het echte Japanners betaamt. Ze hadden alles bij zich: eten, drinken, warme kleding en zelfs slaapzakken – ik begon me af te vragen waarom ik zelf die ochtend niet wat kritischer in mijn rugzak had gekeken.

IMG_2276_Uesaku_kaarsentempel

IMG_2278_Uesaku_kaarsbloemIMG_2281_Uesaku_kaarsenopmatten

We sloten ons aan in de rij om deel te nemen aan het reinigingsritueel. Langzaamaan werden we via de zijkant naar de crypten onder de tempel geleid, waar rijen aan rijen van urnen stonden opgesteld achter en naast een beeld van de buddha. De monniken en nonnen die we op onze weg door de tempel tegenkwamen hielden grotere goudkleurige versies van het rode kaarsje vast en zongen sutra’s. Eenmaal weer bovengronds werden we naar de voorkant van de tempel geleid. Ook daar werden gebeden gezongen, begeleid door het herhaaldelijke ping van een soort bel die aangeslagen werd. Glaasjes met heilig bergwater werden ons aangeboden om te drinken, waarna het reinigingsritueel voltooid was. We bogen naar de monniken en nonnen aan het eind van onze route, die ondanks de plechtige sfeer in de lach schoten van de buitenlanders die hen met zoveel overtuiging groetten.

IMG_2288_Uesaku_Rij

Eenmaal terug op het veld zochten we een plekje om te wachten op het volgende ritueel. Het duurde niet zo heel lang voordat dat plaatsvondt. Er werd iets in het Japans aangekondigd via een speaker, waarop iedereen op het veld zich naar de volle maan draaide en in lotushouding ging zitten. Voor wat geloof ik een halfuur of drie kwartier moet zijn geweest was iedereen in meditatie verzonken. Het was stil – met uitzondering van een klein kind dat niet wist wat het aanmoest met zoveel vrede en luidkeels z’n ongemak liet merken. Op een zeker moment begonnen de monniken en nonnen weer sutra’s te zingen.

Na verloop van tijd stond iedereen op. Wat er precies vooraan de tempel gebeurde konden we niet zien, maar ineens zagen we rook walmen. Een grote constructie van bloemen en planten voor de tempel was in brand gestoken. De vlammen kwamen snel zo hoog dat ook wij ze van onze afstand konden zien. Terwijl iedereen naar het vuur keek was het weer een tijd stil voordat er een nieuwe sutra werd ingezet, ditmaal meegezongen door iedereen op het veld. De woorden werden zo vaak herhaald dat zelfs wij niet-Japanners ze op den duur in klank konden nabootsen. De ceremonie eindigde met het vertrek van alle nonnen en monniken. Onder hen waren gasten uit Sri Lanka en een zeer oude, haast kromgetrokken vrouw die schijnbaar de ceremonie had geopend – ik vermoed dat zij één van de hogere figuren is binnen de tempel.

IMG_2292_Uesaku_tonarinohito

IMG_2293_Uesaku_veldIMG_2289_Uesaku_vuur

Na afloop van de rituelen kropen sommige van de aanwezigen al hun slaapzak in – het was immers al na middernacht. Wij aten nog wat (niemand van ons had van tevoren iets noemenswaardigs naar binnen gewerkt) en daalden de trappen af naar de voet van de berg. De fietsrit vanaf daar terug naar huis was gemakkelijk maar wel gevaarlijk vanwege de weinige verlichting en nauwe, slingerende wegen. Opnieuw werd voor mij echter bevestigd hoe mooi dit gedeelte van Kyoto is, juist omdat het wat stiller en mysterieuzer is dan de stadsdrukte. Als het op Japan aankomt zijn de minder begane wegen zeer de moeite waard als je je kunt openstellen voor iets waarbij je weinig tekst en uitleg krijgt. Als je dat kunt, dan kan ik je zeker aanraden om volgend jaar de klim te maken naar de tempel van Kurama voor het maanverlichte Uesaku-sai.

De volgende nocturne is gefilmd tijdens het wachten buiten de tempel voor het reinigingsritueel. Op de achtergrond hoor je het tempelbelletje.

Advertisements
Standard

One thought on “Festival bij maanlicht

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s